Tanzanya Ekonomik Görünümü, 19.2.2019

Tanzanya Ekonomik Yapı

Tanzanya ekonomisi, büyük oranda tarım, madencilik (altın) ve turizme dayanmaktadır. Balıkçılık da halkın önemli geçim kaynaklarından birisidir. Ülkede hizmet sektörü son yıllarda hızla gelişmiş olup, hâlihazırda GSYİH’nin yarısını oluşturmaktadır. Hizmet sektöründeki büyüme büyük ölçüde turizm, telekomünikasyon ve finans sektöründe yaşanan gelişmelerden kaynaklanmaktadır.

Tanzanya ekonomisi, inşaat, madencilik ve hizmet sektörü ağırlıklı olmak üzere, 2016 yılında % 7, 2017 yılında ise % 6.8büyüme hızı gerçekleştirmiştir. Ekonomik büyüme rakamları dikkate alındığında Tanzanya Sahraaltı Afrika ülkeleri arasında 8. ve Doğu Afrika Topluluğunda ise 1. sırada yer almaktadır. Bununla birlikte, Tanzanya dünyanın 75. Afrika’nın ise en büyük 10. ekonomisidir.


Tanzanya, Doğu Afrika Gümrük Birliği üyesidir. Doğu Afrika Topluluğu (EAC); genel merkezi Tanzanya’nın Arusha kentinde bulunan bölgesel bir hükümetlerarası örgüttür. Tanzanya, Kenya, Uganda, Ruanda, Burundi, Güney Sudan’dan oluşan Doğu Afrika Topluluğu’nun kurucu Antlaşması 1999 yılında imzalanmıştır. 2,4 milyon km2 alana, 168 milyon nüfusa, 155 milyar ABD Doları GSYİH’ya sahip topluluk, gümrük birliği ve ortak pazar uygulamasını başlatmış, uzun vadede ise siyasi bir birliğe dönüşmeyi hedeflemektedir. Topluluk ülkemiz için Afrika’da önemli bir pazar olarak ortaya çıkmaktadır. Tanzanya’dan diğer EAC üyesi ülkelere ihraç edilen ve Tanzanya’ya diğer EAC üyesi ülkelerden ithal edilen bazı ürünler kota sınırlaması ve gümrük vergisinden muaftır.

Ekonomi Politikaları

Tanzanya’da 1980’lerin ortalarından itibaren politik sistemde, ekonomide ve kamu yönetiminde reformlar uygulanmaktadır. 1986 yılında başlayan ekonomik reform programları sonucunda pazar ekonomisine dönüşüm sağlanmıştır. Ticaret, kurlar ve faizler tamamen liberal hale getirilmiştir. Büyük kapsamlı özelleştirme uygulamaları gerçekleştirilmiş, kamuda çalışan sayısı önemli ölçüde azaltılmıştır ve performansa dayalı ücret sistemine geçilmiştir.

Tanzanya bütçe harcamaları göz önüne alındığında, 2018-2019 bütçesi 32.5 milyar Tanzanya Şilini olarak kabul edilmiştir.

Ülkede ekonomide etkinliği azaltan en önemli faktörlerden biri ihale sisteminin yavaş ve hantal olmasıdır. Bu amaçla ülkede yeni bir ihale yasası gündemde olup, yerli tedarikçilerin lehine bazı düzenlemeleri de içermektedir. Ayrıca büyük ihalelerin daha küçük parçalara bölünerek finansal gücü daha az olan firmaların da ihalelere girmesinin sağlanması amaçlanmaktadır.

Başlıca ekonomik gelişme zorlukları arasında kapsayıcı büyümeye yönelik yavaş ilerleme, altyapı eksiklikleri ve iklim değişikliğine karşı aşırı duyarlılık bulunmaktadır. Yüksek ekonomik büyümeye rağmen yoksulluk ve gelir eşitsizliği makası daralmamaktadır. Altyapı eksikliği, ulaştırma ve enerji yetersizliği yaygın olarak karşılaşılan zorluktur. Yağmur suyuyla sulama tekniği kullanılan tarım sisteminde çiftçi gelirlerinde yağış miktarının değişimine göre düzensizlik yaşanmaktadır. Kalkınma önündeki önemli zorluklardan birisi de genç işsizlerin oranıdır. Bu oran giderek artarak, 2012'de % 5,7'den 2016'da % 7,3'e yükselmiştir.

Ekonomik Performans

Tanzanya’nın gayrisafi milli hasılası satın alma gücü paritesine göre 2017 yılında 162.8 milyar ABD Dolarıdır. GSMH’nin sektörler itibariyle dağılımında Tarım % 23.4, sanayi % 28.6, hizmet %47.6 paya sahiptir. Kişi başına düşen milli gelir 3.300 ABD Dolarına ulaşmıştır.

Tanzanya’nın 2017 büyüme hızının yüzde 6.8 olduğu kabul edilmektedir. 2016 yılında yüzde 7’i aşan büyüme oranında hafif düşüş kaydedilmiştir. Bununla birlikte, Tanzanya, Doğu Afrika ülkeleri arasında en yüksek büyüme oranına sahiptir.

Hızlı nüfus artışı tüketim eğiliminin ve harcamaların yükselmesine yol açmıştır. Altyapı yatırımlarının gerçekleştirilmesi ve sosyal imkânların geliştirilmesi zorunlu hale gelmiştir. 2017 yılından itibaren demiryolu, liman ve yolları kapsayan altyapı yatırımları gelecek 10 yıl içinde GSMH’nin yükselmesinde başlıca etmenler olacaktır. Altyapı yatırımlarının yoğunluk kazanacağı 10 yıllık zaman dilimi içinde kalkınma hızı tahminlerinin ortalama yüzde 7.1 olacağı değerlendirilmektedir

.Potansiyel Yatırım Alanları

  • MADENCİLİK: Tanzanya Doğal kaynaklarının zenginliği sebebiyle potansiyel yatırımcıların ilgisini çekmektedir. Tanzanya mineral tabanlı metaller ve değerli taşlar, altın, tanzanit, doğal gaz ve kömür açısından oldukça zengindir. Tanzanya Yatırım Merkezinde özel sektör ile ortak yatırımı amaçlayan madencilik projeleri mevcuttur.
  • TARIM: Tanzanya tarımı ekonominin itici gücü olarak görmektedir. Bu sebeple potansiyel yatırımcıların kullanabilmesi için TIC( Tanzanya Yatırım Merkezi’nin) gözetiminde tarım arazileri tahsis edilmiştir. Arazi sahipleri Tanzanya Ordusu ve Hapishaneleridir. Tarım konusunda yatırım yapmak isteyen yatırımcıların mevcut araziler ve projeler hakkında Tanzanya Yatırım merkezinden bilgi almaları gerekmektedir. Tanzanya Yatırım Merkezinde özel sektör ile ortak yatırımı amaçlayan tarım projeleri mevcuttur. Tanzanya Hükümeti tarım yatırımlarında %25 oranında yerel ortaklık kurulmasını istemektedir. Kaju fıstığı, pamuk, susam, kahve, pirinç ve mısır gibi ürünlerin üretilmesi mümkündür.
  • TURİZM: Tanzanya’da barış ve huzurun hüküm sürmesi, safari ve deniz turizmi imkânlarının olması nedeniyle turizm sektörünün gelişmesi için büyük potansiyel mevcuttur. Darüsselam Julius Nyerere Uluslararası Havaalanının genişletilmesi, Tanzanya Havayollarının altı uçak satın alımıyla aktif hale getirilmesi, Tanzanya-Zambia Demiryolunun(TAZARA)onarımı ve Tanzanya ve Kenya arasındaki Voi-Taveta yolunun yapılacak olması turizm sektöründe canlılık kazandıracak yatırımlardır.
  • ALTYAPI: Tanzanya Hükümeti altyapı yatırımlarına özel sektörü çekmek istemektedir. Bu sebeple, PPP (Public Private Partnership) (Kamu Özel Otaklığı) politikası yürürlüğe konulmuştur. Tanzanya Yatırım Merkezinde özel sektör ile ortak yatırımı amaçlayan altyapı projeleri mevcuttur. Türk Müteahhitlik sektörü finansal açıdan desteklendiği takdirde önemli projelere imza atabilecektir. Tanzanya’nın en az gelişmiş ülkeler listesinde olması ve bütçesinin %11’inin donör ülkelerce karşılanıyor olması, altyapı projelerinin finansmanında sorunlara yol açmaktadır.



  • ENERJİ: Tanzanya için enerji çok önem arz etmekledir. Nüfusun sadece %35’i elektrik kullandığı halde, elektrik kesintileri özellikle kurak geçen aylarda önemli bir sorun oluşturmaktadır. Güvenilir enerjisi olamayan Tanzanya, sanayisinin gelişmesinin önündeki en büyük engelin enerji yoksunluğu olduğunun farkındadır. Tanzanya, potansiyel yatırımcıları hidro, rüzgar, güneş enerjisi üretimine çağırmaktadır. Tanzanya Yatırım Merkezinde, yatırımcısını bekleyen seçilmiş projeler mevcuttur.

Pazartesi - Cuma

09:00 - 12:30 / 14:00 - 18:00

Konsolosluk Şubesi Çalışma Saatleri : 09:00 - 12:00
1.1.2017 1.1.2017 New Year's Day
12.1.2017 12.1.2017 Zanzibar Revolution Day
25.3.2017 25.3.2017 Good Friday
28.3.2017 28.3.2017 Easter Monday
7.4.2017 7.4.2017 Karume Day
26.4.2017 26.4.2017 Union Day
1.5.2017 1.5.2017 Labour Day
26.6.2017 26.6.2017 Eid el Fitri
7.7.2017 7.7.2017 Saba Saba Day
8.8.2017 8.8.2017 Peasants' Day
2.9.2017 2.9.2017 Eid el Adha
14.10.2017 14.10.2017 Nyerere Day
1.12.2017 1.12.2017 Prophet's Birtday
9.12.2017 9.12.2017 Independence Day
25.12.2017 26.12.2017 Christmas Day